Trening rano a wieczorem - jaka różnica?

Nie zawsze mamy możliwość wybrania dowolnej pory dnia na przeprowadzenie treningu, zwłaszcza, gdy traktujemy go jak "odskocznię" od codziennego życia. Zwykle więc to inne zajęcia jak praca, szkoła czy studia determinują godziny przeprowadzenia kolarskiego treningu. Doświadczenie pokazuje, że inaczej odczuwa się trening przeprowadzony we wczesnych godzinach porannych niż identyczny rozpoczęty popołudniu czy nawet wieczorem. Od strony naukowej jednak nie jest to wcale takie dziwne, organizm bowiem zawsze dąży do uzyskania względnej równowagi i każda odmienność, choćby inny skład posiłku, inna temperatura otoczenia czy ciśnienie wpływa na stan przemian fizjologicznych powodując, że te same treningi mogą się różnić.

Regulacja dobowego rytmu: hormony, tętno, temperatura

To nie przypadek, że wieczorem chce się spać, rano wszystkie czynności wykonujemy w spowolnionym tempie, a w ciągu dnia miewamy momenty, kiedy czujemy, że rozpiera nas energia. To hormony są sprawcami tego całego zamieszania, one regulują dobowy cykl organizmu. Dla treningu istotne znaczenie ma m.in.: adrenalina, która pobudza do działania, ułatwia koncentrację, wyostrza wszystkie zmysły i podnosi ciśnienie krwi, kortyzol wykazujący silne działanie kataboliczne - pomaga spalać tłuszcz i daje energię, hormon wzrostu, który pomaga w spalaniu tłuszczu i budowaniu mięśni, bo bierze udział w zamianie wolnych kwasów tłuszczowych w energię itd. Wartości stężeń hormonów wahają się w ciągu doby powodując zwiększoną lub zmniejszoną aktywność organizmu wpływając przez to na trening. Nieco o hormonach można przeczytać w artykule: "Trening dobrze nakręcony".

W ciągu doby zmienia się temperatura organizmu, (najniższa wartość występuje pomiędzy godziną 3-5, a najwyższa około godziny 18). Różnica mieści się najczęściej o zakresie 1st i z tego powodu poranny trening będzie wymagał dłuższej rozgrzewki, aby mięśnie dobrze pracowały w głównej części treningu.

Podobnie sytuacja wygląda z częstością skurczów serca czyli tętnem, którego spoczynkowa wartość w ciągu dnia nie jest stała. Podczas wysiłków submaksymalnych zmiany tętna mogą wynosić od 15ud/min (jeśli trening wykonywany jest między godziną 7 a 18), co jest bardzo istotnie zważywszy na to, że treningi zwykle monitorujemy pulsometrem. Zatem rano (szczególnie przed 9) może to wymuszać zwiększenie intensywności treningu w celu osiągnięcia określonego przedziału pulsu, a to z kolei może zmienić charakter przemian metabolicznych.

Układ nerwowy i jego pobudzenie

Stan układu nerwowego ma również istotny wpływ na trening. W czasie snu zwiększa się aktywność układu przywspółczulnego, który aktywizuje tylko te funkcje, które są niezbędne. Działa więc jak coś w rodzaju "demotywatora", zatem nie oczekujmy, że po przebudzeniu organizm będzie nie wiadomo jak pobudzony. To z kolei może mieć znaczenie, jeśli poranny trening ma być intensywny, gdyż uzyskanie określonego tętna może być dużo trudniejsze. Być może dla niektórych zbawienna będzie poranna kawa - naturalny pobudzacz :) która doprowadzając organizm do stanu pobudzenia zagwarantuje efektywne wykonanie treningu.

W przypadku treningu wieczornego znaczenie może mieć charakter pracy poprzedzający trening. Napięcie i stres najlepiej rozładować zwiększając akcent na ćwiczenia objętościowe, a na monotonie i znużenie dobre będą ćwiczenia intensywniejsze.

Odżywienie organizmu

Decydując się na trening poranny należy odpowiednio zaplanować odżywianie przedtreningowe. W godzinach rannych dochodzi do spalania białek organizmu, dlatego nie zaleca się treningów "na pusty żołądek", bo towarzyszy im zmniejszona efektywność i ryzyko kontuzji.

Bardziej szczegółowo wszystkie te przemiany fizjologiczne i ich znaczenie dla pory treningu opisane w ciekawym artykule "Różnice fizjologiczne pomiędzy treningiem porannym".

Na koniec warto dodać, że organizm posiada zdolności adaptacyjne, co umożliwia zastosowanie innych godzin na trening. Potrzebny jest tylko czas - ok. 3-4 tygodniowy na przystosowanie do innej pory treningowej.